Su giogu de sa bòcia po is diletantis est una chistioni de passioni manna
E duncas, po incumentzai si potzu narai ca is cosas no mi funt andendi mabi, po su chi pertocat su trabballu cosa mia: e megu a chistionai de su fatu ca, mancai siant torraus a partiri totus is campionaus, in truma manna, cumenti si iat a podi narai, seu acoitendi a mi ndi scabulli de totus is fainas chi depu sighiri, e chi no benint a essi pagus, e gei ddu eis a cumprendi beni a solus puru, fadendi su contu ca cun is amigus de su Diàriu Sportivu arrannèsceus a sighiri, dònnia dònnia cida, totus is partidas de is scuadras de is diletantis chi si giogant innoi in Sardìnnia, e seu chistionendi de is scuadras mannas (cussas chi si iant a podi tzerriai, cumenti ddas tzerriaus de su restu, Primas Scuadras), cussas innoi giogant is piciocus prus matucus de edadi; e cumenti eis a sciri giai (ma chi seis lòmpius in su giàssu cosa nosta po sa primu borta, intzandus andu a si spiegai cumenti andant is cosas), cun su giàssu de su Diàriu Sportivu andaus a sighiri is partidas de sa Torres, chi s'agatat a curri in su campionau de sa Sèrie C (e custu giai de una bella pariga de annus, a narai sa beridadi), is scuadras sardas chi currint in sa Lista G de su campionau de sa Sèrie D, is scuadras de s'Ecellenza, e apustis, no lassaus a perdi (e nci iat a mancai atru puru) nemmancu is scuadras chi currint me is duas listas de su campionau de sa Promotzioni, e sigheus cun sa pròpriu atentzioni chi donaus a is grandus scuadras de sa Sèrie A, ddi naru diaici, puru is scuadras de sa Primu Categoria, chi currint me is cuatru listas, e fintzas a arribbai a totus is partidas chi ballint po is otu listas de sa Segunda Categoria puru, e duncas eis a cumprendi ca ius artìculus chi ndi depeus pesai (sa chistioni ballit po mei e ballit puru po totus is collegas cosa mia, est craru) no benint a essi pagus, ma cumenti si narat, prus andaus ainnantis a fai unu trabballu, a sighiri una faina, e prus diventaus espertus (e sa pròpriu cosa ballit, aguali aguali, po unu giogadori de bòcia, e mancai s'apa a fai un esèmpiu puru, tra unu pagheddeddu, po si cumprendi mellus a pari), e duncas, prus diventaus espertus e prus acoitaus a fai su chi depeus fai; e prus beneus a essi espertus (cumenti si iat a podi narai, puru) e mancai, custa est s'ispera, a su mancu, e prus arrannèsceus a fai is cosas in gràtzia de Deus, est a narai chentza de sbàllius (chentza de sbàllius tropu mannus, po ddu narai mellus puru, ca su de no sbàlliai nudda nudda nudda est una cosa chi no pertocat s'omini, ma feti Deus, e sèmpiri po chini nci creit, est craru).
E duncas, eia, totu custu si ddu seu narendi po si fai sciri ca, eia, apu incumentzau a pesai cust'artìculu sa cida ainanntis de sa data innoi nd'at a bessiri aforas, sighendi su dìciu chi narat ca "chini tenit su tempus po fai una cosa no iat a depi abertai a s'incras po dda fai"; e duncas, eia, fadendi su contu ca tengu una pariga de oras scapias de is trumentus e de is fainas, e fadendi su contu ca megu a atendi puru is muradoris chi ddoi funt in domu, e chi funt acabbendi de limpiai su logu, intzandus m'est bèniu in conca de mi ponni a incumentzai a ndi pesai unu pagheddeddu de trabballu po sa cida chi at a benni puru (e sèmpiri chi su Cielu at a bolli custu beni po mei; ca a sa fini seu costumau, de unu pagheddeddu de tempus, a fai is contus dì po dì, po su chi m'arrannèscit a fai, fadendi su contu pruschetotu ca sa conca mia si ndi fuit e currit concas a su benidori, o abarrat arrèscia me is cosas chi mancai apu fatu in su passau; e su de si bivi dì po dì mi parrit chi potzat essi una giogada toga meda, chi mi cumprendeis po su chi seu circhendi de si narai), fadendi su contu ca sciu giai ca apa a tenni una cummassioni de fai, e duncas, cumenti si narat, mi cumbenidi a m'arramangai is manigas e a mi cuncentrai apitzus de su chi depu fai (e mescamente, apitzus de cussu chi depu scriri).
E duncas, eia, si iat a podi narai ca seu fadendi unu pagheddeddu de trabballu in prus de su chi mi iat a spetai po custa cida, ma sa ispera cosa mia est cussa de essi, mancai, unu pagheddeddu prus lèbiu, e megu a chistionai sèmpiri de su trabballu chi apa a tenni de fai, po sa cida chi at a benni. E fadendi custa cosa, mi benit in conca su chi depint fai dònnia, dònnia cida, po noi mesis de sighiu (chi est su tanti de tempus chi durat una stagioni de giogus, e duncas, eia, unu campionau; e si cumprendit beni deu creu), is gigoadoris de bòcia diletantis, chi apustis chi stacant cun su trabballu cosa insoru, intzandus acudint a si cambiai is bistiris e si nci ghetant a curri in campu, mancai siant fadiaus, e si cumprendit.
Custa, de su restu, est sa vida chi scerat de fai unu giogadori diletanti de bòcia; e sa chistioni, mi parrit bastanti craru puru, no pertocat feti is giogadoris diletantis sardus, ma puru totus cussus chi nci funt in su restu de s'Italia, e no benint a essi pagus de seguru; ma sa pròpriu chistioni si iat a podi fai, po giogai unu pagheddeddu, chi pentzaus a totus is giogadoris diletantis chi nci funt spratus in totu Europa, partendi de sa Spagna e fintzas a nc'arribbai in Germania, ddi naru diaici po si fai a cumprendi mellus de ita seus chistionendi, e mancai, po si fai pentzai a sa truma manna de personas chi ndi cabant in campu feti po si spàssiai, dònnia dònnia fini de cida, e de seguru no ndi cabant in campu po ndi incasciai una surra de dinai, cumenti capitat a is giogadoris professioneris, e biaus issus, si iat a podi narai custu puru: biaus cussus chi ant tentu in custa vida sa bona sorti de nci lompi, de nci spundi a giogai in una scuadra manna, e ant tentu sa bona sorti de podi incasciai, diaderus, una biga manna de dinai; diaici manna ca giai giai no sciint innoi si ddu ponni.
E su bisu de unu piciocheddu ca mancai incumentzat a giogai a bòcia po su spàssiu chi nd'arricit, po su spàssiu chi ndi tenit, benit a essi, mi parrit bastanti craru, su de podi giogai in una scuadra de professioneris.
Ma torraus a sa lega chi apu pigau e chi pertocat is giogadoris diletantis (e de su restu, chi eis lìgiu a su mancu unu de is artìculus chi ndi pesu po is Novas de su Diàriu Sportivu, scieis puru ca mi praxit, e meda puru, fintzas a m'amachiai, cumenti si iat a podi narai, a mi strollicai unu pagheddeddu cun bosatrus e cun bosatras, ainanntis de mi nci fuiai a fundu 'e susu, cumenti si narat innoi in Bidd'e Sorris, cun is chistionis chi pertocant prus de acanta is resultaus de is partidas de is campionaus); a bortas, intzandus, mi benit totu de pentzai: bai e circa chini si ddu at a fai fai. E megu a chistionai, po incumentzai, de is allenamentus chi tocat a sighiri, mancai po duas-tres bortas a sa cida (chi no cuatru puru, a segunda de su trabballu chi ndi bollit pesai s'allenadori): e nci funt giogadoris chi andant a s'allenai mancai no si intendant beni; candu funt stracus mortus apustis de una dì de trabballu, candu funt apuntoraus, mancai cun sa callentura, e candu mancai funt mesu tzopus, ca candu ndi cabas in campu po giogai sa partida, e si cumprendit puru, unu giogadori depit fai su contu ca ndi iat a podi arriciri una surra manna (mi praxit su fueddu chi apu scerau, poita mi parrit ca cratzat beni meda cun su chi seu circhendi de si contai), est a narai, una biga manna de carvadas de pei de is giogadoris aversàrius; ca nci funt giogadoris chi acabbant sa partida e funt totus indaborius, cun is cambas totus cancaradas, po no chistionai de is cambùcius (cumenti si iat a podi narai, e cumenti mi consillat su fueddariu de su restu, diaici nd'aprofitaus po fai unu pagheddeddu de grammatica puru, ca mabi no s'at a fai) e de is carronis, e de is canneddas; duncas, su de ndi cabai in campu benit a essi una chistioni de daboris puru.
E de seguru, mi megu a solu a solu in s'interis chi pentzu a custa cosa, po sumportai totus custus daboris, e po tenni sa gana de andai a is allenamentus mancai siat totu proi proi, e duncas, po andai a is allenamentus mancai fetzat tempus malu e frius, intzandus, deu creu, nci bollit una passioni manna meda, e no feti sa gana po fai una cosa.
E deu ddus potzu cumprendi, e beni puru, is giogadoris de bòcia, mancai, po su chi mi pertocat, no apu mai giogau a bòcia in una scuadra, in un assòtziu de cussus chi currint me is campionaus pesaus de sa Federatzioni Italiana de su Giogu de su Càlciu, ma po calincuna cosa cumenti a cuindixi annus apu tentu (e duncas, eia, apu sighiu) sa passioni po sa musica; est a narai ca tenia no unu ma duus grupus e andamu in giru a sonai, e nci fiant de fai is provas (chi po unu grupu de musica benint a essi a trassa de is allenamentus po una scuadra de càlciu, e si cumprendit beni deu creu) e totu su restu de is fainas; e sa cosa chi m'at fatu andai ainnantis po cussus cuindixi annus, eia, est stètia sa passioni.
E duncas, torrendi a nosu, mi parrit de ddu podi cumprendi beni, sa passioni chi tenint is giogadoris de bòcia, fadendi su contu ca medas de issus ndi cabant in campu de candu funt pipieddus, e fintzas a candu is cambas aguantant, est a narai, mancai, fintzas a trintacincu – corant'annus, chi no calincuna cosa de prus puru.
E po su chi pertocat is giogadoris chi s'agatant innoi in Sardìnnia in dì de oi, mi benit in conca duus giogadoris, tra is prus matucheddus de edadi, ca funt sighendi a cabai in campu siat po is allenamentus e siat po is partidas: e megu a chistionai de Gianluca Siazzu e de Cristian Cacciuto; su primu tenit fatus calincuna cosa cumenti a cincuantunu annus (eia, eis lìgiu e cumprendiu beni: cincuantunu annus, fatus su cuatru de su mesi de lampadas de cust'annu etotu) e est currendi po is de s'Olbia, chi currint in su campionau de sa Segunda Categoria (sa scuadra fintzas a una pariga de annus fait, a narai sa beridadi, fiat currendi in su campionau de sa Sèrie C, ma apustis is dirigentis ant tentu strobbus mannus e s'assòtziu si nd'est sciusciau, fadendi su contu ca me is ùrtimus annus ndi funt cabaus de su campionau de sa Sèrie C fintzas a su campionau de s'Ecellenza; ma cust'annu no funt arrannèscius a mantenni s'assòtziu in peis, e duncas, eia, ant serrau sa barraca e sa scuadra est torrada a partiri de sa Segunda Categoria, cun un antru nomini e, pruschetotu, cun un'antra truma de dirigentis; e si cumprendit beni ca su tanti de dinai chi serbit po curri in su campionau de sa Segunda Categoria, e duncas, su tanti de dinai chi serbit po cuncodrai una rosa de giogadoris po curri in unu campionau piticheddu cumenti benit a essi cussu de sa Segunda Categoria, est meda ma meda prus pagu de su tanti de dinai chi serbit, mancai, po cuncodrai una scuadra chi potzat curri in su campionau de s'Ecellenza); cun dexi annus in mancu (prus o mancu), e duncas, cun corantatres annus fatus de pagu (su duus de su mesi de cabudanni, po essi prus pretzisus puru, cumenti iat a depi essi unu giornalista candu bollit fai beni su trabballu cosa sua) agataus Cristian Cacciuto, chi s'apu arremonau ainnantis puru, e chi in dì de oi, est a narai po custa stagioni, currit impari a is de s'Academia Sulcitana, in su campionau de sa Promotzioni; e po su chi pertocat Cristian Cacciuto si potzu narai, puru, ca in totu sa carrièra cosa sua est arrannèsciu a ndi pesai calincuna cosa cumenti a prus de cuatrucentu gol, cun is camiseddas in pitzus (cumenti si narat) de is de su Santu Tiadoru, de is de su Castiadas, de s'Orrolese, de is de su Samassi, de is de su Silicua, de su Monastir e de su Deximeputzu, po nd'arremonai una bella pariga. E po si fai a cumprendi de sa gana, e de sa passioni chi nci ponit in campu Cristian Cacciuto, si potzu feti narai (si potzu feti arregodai, ca fortzis est su fueddu chi cratzat mellus) ca s'annu passau pròpriu Cacciuto fiat arrannèsciu a fai su gol chi est bàlliu po sa bincida de is de s'Academia Sulcitana in sa partida finali chi iant giogau contras a is de sa Gioventù de Sarroch, fadendi su contu ca is duas scuadras iant serrau sa stagioni regolari a su primu postu de sa lista, cun su pròpriu tanti de puntus, e duncas is duas scuadras si funt giogadas sa bìncida de su campionau in una partida feti, sa partida finali de sa stagioni; e pròpriu Cacciuto est arrannèsciu a intzertai su tiru, me is ùrtimus minudus de giogu, chi at donau sa possibbilidadi a is de s'Academia Sulcitana de ndi artziai de categoria, est a narai, de fai su sartu de sa Primu Categoria concas a su campionau de sa Promotzioni.
E immoi chi ddus apu arremonaus, si potzu narai puru, immoi chi nci seu, ca is cosas no funt andendi beni nè po is de s'Olbia Terranova, e nè po is de s'Academia Sulcitana, fadendi su contu (e a fai is contus nci poneus pagu meda) ca is duas scuadras s'agatant a is ùrtimus postus de sa lista ma, tendei tendei, is de s'Academia Sulcitana, apustis chi si funt lassaus cun Andrea Loi, chi fiat s'allenadori chi at portau, chi at guidau sa scuadra cosa sua concas a sa bìncida de su campionau, ant donau is crais me is manus de Cristian Dessì, e pròpriu custu domìnigu passau funt arrannèscius a ndi cassai is primus tres puntus in custa stagioni noba, gràtzias a su cincu a unu chi nd'ant pesau in sa partida, de importu mannu meda po su chi pertocat sa cursa concas a sa sarvesa, contras a is de s'Atleticu de Masainas, e tra is giogadoris chi ant fatu su gol (is de s'Academia ant bintu cun su resultau de cincu a unu, diaici mancai si benit mellus a cumprendi de ita seus chistionendi e mescamente cumenti funt andadas is cosas), agataus, est craru, a Cristian Cacciuto puru. Ca si cumprendit, candu tenis una passioni, e candu ses forti fadendi su chi depis, su chi sciis fai, intzandus podis essi matucu puru de edadi, ma su tanti cosa tua arrannèscis a ddu pesai sèmpiri, po torrai a s'apicai, mancai, a sa chistioni de s'esperièntzia chi s'apu arremonau ainnantis.
E duncas, eia, torraus a sa passioni chi depit tenni unu giogadori po fai su chi fait (e m'eis a iscusai po su giogu de fueddus chi mi nd'est bèssiu aforas): megu a narai ca nci funt giogadoris chi no sartant, chi no perdint nemmancu un allenamentu in noi mesis de campionau, mancai siant totus indaborius, o totus trobeddaus po crupa de is cosas chi depint sighiri, a incumentzai de su trabballu cosa insoru; e fadendi su contu ca funt is giogadoris chi, a sa fini, ndi cabant in campu po giogai is partidas, si cumprendit ca unu giogadori chi no sartat nemmancu un allenamentu, in noi mesis de sa stagioni, benit a essi una de is fortunas prus mannas chi podit tenni un allenadori de bòcia; e de su restu, candu intendu is allenadoris po ndi pesai is ciaciarradas, is intervistas chi ndi bessint aforas in su giàssu de su Diàriu Sportivu, no si ndi scarescint mai (e si naru: mai) de torrai gràtzias a sa truma de giogadoris chi sighint, po sa disponibbilidadi chi nci ponint, a partiri de is allenamentus e fintzas a arribbai a su tempus chi serbit po giogai is partidas, e chi est tempus chi, mancai, ndi furas, ndi bogas (po ddu narai mellus puru) a sa famìllia, e sa chistioni si cumprendit beni: is giogadoris diletantis giogant is partidas su sabudu e su domìnigu, candu funt scàpius de su trabballu; ma totu cussu tempu ddu iant a podi passai in centumila atrus modus, e si cumprendit beni, mancai andendi in giru cun sa famìllia etotu; ma invècias, a sa fini, scerant de abarrai po noranta minudus currendi avatu de sa bòcia, e de is aversàrius puru; e custu, duncas, ddu faint pruschetotu po sa passioni manna chi tenint po su giogu de su càlciu.
E mi iat a praxi a si narai custa cosa puru: de seguru unu giogadori diletanti no ndi cabat in campu po ndi incasciai una surra de dinai cumenti, mancai, sucedit a is giogadoris professioneris; ddu fait feti poita chentza de cussa ora e mesu de partida no podit abarrai (po ddu narai craru e tundu), mancai peròu, po narai de is cosas po cumenti funt, nci siant giogadoris, e sa cosa ballit puru po is allenadoris, ca incasciant unu pagheddeddu de dinai puru, mancai s'agatint a giogai cumenti a diletantis, e apitzus de custa chistioni, apitzus de custa lega mancai nd'eus a chistionai mellus in su benidori: no feti sa passioni fait movi is cambas de is diletantis, ma a bortas, puru unu pagheddeddu de dinai, mancai siat pagu meda.
E duncas, torru a atacai a scriri e a trabballai po custu artìculu candu seu arribbau a su mercuis chi nd'arruit su bintunu (e megaus a chistionai, est craru, sèmpiri de su mesi de ladàmini), e apustis de m'essi strollicau cun bosatrus, e cun bosatras, prus de su tanti chi fortzis mi spetat, podeus sighiri cun sa faina chi mi pertocat; e de su restu, chi eis lìgiu a su mancu unu de is artìculus chi nd'apu pesau e chi nd'apu bogau aforas po is novas de su Diàriu Sportivu, intzandus scieis cumenti andant is cosas; e chi invècias seis de cussus (o de cussas, ballit aguali) chi funt brintaus in su giàssu cosa nosta po sa primu borta (e duncas, eia, mi parrit bastanti craru: chi custu est su primu artìculu de is Novas chi s'agatais a ligi), intzandus si fatzu sciri, acoitu, ca una de is legas chi pigu (chi mi permiteis de manigiai custu fueddu) ainanntis de mi nci fuiai a fundu 'e susu me is chistionis acapiadas, a istrintu, cun totu cussu chi sucedit me is campus innoi si giogant is partidas de is campionaus de is diletantis, est cussa chi pertocat su tempus chi megat a fai, ma chentza de si ndi scaresci is chistionis chi pertocant su tempus chi megat a passai.
E duncas, arriendi e brullendi (fadendi su contu ca su de dexi mesis de s'annu, su mesi de ladàmini, benit a essi, a su mancu a parri miu, unu de is prus drucis tra totus cussus chi si tocat a scroxai aintru de s'annu, chi mi permiteis de cuncodrai sa chistioni diaici, gioghendi cun is fueddus cumenti iat a podi fai unu poeta, prus ca unu giornalista sportivu) seus brintaus in sa segunda parti de su mesi de ladàmini puru, e una de is novas prus mannas (e megu a brullai, e si cumprendit) benit a essi ca tra undixi diis at a acabbai custu mesi puru, e nd'at a arribbai su mesi de donniasantu (ca invècias, a su mancu po su chi mi pertocat, benit a essi unu de is mesis prus grais e prus tostaus de nci cabai tra totus cussus chi nci funt aintru de s'annu), e eus a biri (cumenti si narat) ita totu nd'at a bessiri aforas.
E po su chi pertocat su tempus chi est fadendi, si iat a podi narai ca custa est benendi a essi una de is novas de importu prus mannu: e duncas, deu creu ca nci siat su tanti po ndi chistionai, a su mancu po unu pagheddeddu, innoi in s'artìculu de is Novas puru, poita est una lega chi pigaus sèmpiri candu is cosas andant beni, e candu su tempus est bonu, e duncas, nc'est su tanti po ndi chistionai (fortzis de prus puru!) candu is cosas no andant beni e candu, duncas, s'agataus a annaidai in acua lègias e no bonas (cumenti arrapitiàt fatu fatu su babbu de unu cumpàngiu cosa mia de is scolas elementaris, medias e superioris puru).
E duncas (pighendi sa trassa de cumenti si megàt nonna mia candu si tzerriàt a su telefunu e sa primu cosa chi si domandàt fiat: pruendu est? Basca est fadendi?) si domandu: dannus eis tentu po su tempus malu? Eis biu totu su stracòsciu chi su tempus malu at fatu in Spagna e in Francia puru? E duncas, chi pròpriu depeus narai sa beridadi, est de una pariga de cidas (chi no de unu o duus mesis, po essi prus pretzisus puru) ca sigu a si contai ca cussa temporada chi tzerriant El Nino est stètia forti meda cust'annu; e dònnia annu, a segunda de cumenti andant is cosas acapiadas e chi pertocant a El Nino, si cumprendit mellus ita nd'at a bessiri aforas po s'atonzu, e mescamente po s'ierru chi iat a podi fai innoi in Europa puru, e si cumprendit, innoi in Italia e fintzas a nc'arribbai, mi parrit bastanti craru, a sa Sardìnnia.
E duncas, de custa cosa nd'eus chistionau giai una bella pariga de bortas in totus custas ùrtimas cidas, sciestus giai ca sa temperadura de su mari cust'annu fiat calincuna cosa cumenti a duus gradus prus arta de cussa chi fiat s'annu passau; e candu sa temperadura de s'acua de su mari est diaici arta, intzandus nc'est s'arriscu ca su tempus (e mescamente is temporadas) potzat benni a essi prus malu, meda ma meda prus malu, de su chi, mancai, sucediàt me is atras stagionis e me is atrus annus.
E is cosas funt andendi diaici cumenti timestus, ca a timi una cosa (cumenti naràt su dìciu) nc'est s'arriscu ca sucedat diaderus: e una de is cosas chi mi dispraxint de prus est su de benni a sciri ca nci funt una biga manna de personas, in Italia puru, ca de una dì a s'atra s'agatant a perdi totu, a partiri de sa domu, e passendi de totu su chi nci teniànt aintru, e arribbendi fintzas a is machinas; e fortzis is fotografias de is machinas tudadas de s'acua fintzas a metadi (o fintzas a prus de sa metadi, chi arrannèsceis a cumprendi de ita seu chistionendi) funt sa cosa chi mi donat is ispantus prus mannus; mancai no estus a depi abarrai innoi a prangi po una machina, ma estus a depi prangi po totu su budrellu chi immoi cussus poberus cristianus (cumenti seus costumaus a narai) depint circai de aderetzai; mancai si potzat narai ca una machina, comentecasiat, benit a costai una surra de dinai, e candu sucedint custas cosas, chi no tenis sa bona sorti de tenni calincuna assicurazioni (est a narai, duncas, unu cuntratu chi ballit po ti fai torrai su dinai candu tenis dannus mannus), intzandus nci perdis totu e depis ponni su dinai de buciaca cosa tua.
E chi calincunu de bosatrus preferrit a si dda pigai contras a su Cielu, contras a is santus, contras a Deus e mancai contras a sa Madonna puru (cumenti de su restu at fatu s'amigu miu chi bivit in sa zona de Milanu, e chi s'arremonu fatu fatu meda in custus artìculus etotu, apustis chi ddi apu intregau s'artìculu chi pertocat su tempus malu chi est fadendi in custas diis) si nd'estus a depi arregodai ca chi seus arribbaus a custu puntu sa crupa est, naraus po su norantanoi po centus, de s'omini etotu, e duncas, sa crupa est sa nosta ca in custu mundu nci biveus, e sa crupa est sa nosta pròpriu po sa manera chi eus scerau de bivi, chentza de pentzai a totus is conseguèntzias chi ndi podiant arribbai; e immoi, a cantu parrit, tocat pròpriu a nosu su de depi pagai su contu e allichidiri su logu apustis ca spaciat su tempus malu; sèmpiri chi su logu si podit allichidiri torra; poita s'arriscu prus mannu, e cun custa cosa dda acabbu po oi puru de mi strollicai prus de su chi mi spetat, est ca su mundu siat agiummai bellu ca arrogau; cumenti cussus gioghiteddus ca donaus a is pipieddus e chi, apustis chi s'arrogant, no serbint prus a nudda e tocat a nci ddus fuiai, est a narai, ca no nc'est prus nudda ca podis fai po ddus arrangiai.
E s'arriscu prus mannu, in dì de oi, chi de su restu est cussu chi seu incumintzendi a mi timi, est pròpriu cussu de essi in ritardu, e prus passat su tempus e prus at a benni mabi a aderetzai is cosas.
Ma si ddu torru a narai: mancai custa est feti una timoria chi tengu badda badda in conca deu, e chi pertocat feti sa conca mia; e si iat a podi narai, duncas (cumenti m'ant giai narau, de su restu), ca seu deu cussu chi si ponit pentzamentus in conca prus de su chi serbit, prus de su tanti; e difatis a bortas mi parrit ca is cosas siant andendi pròpriu diaici: deu tengu, dònnia dònnia dì, chentza de ndi sartai nemmancu una, sa conca prena de custus pentzamentus pagus drucis apitzus de su benidori de custu mundu (chi mi cumprendeis po su chi seu circhendi de si narai), e invècias mi parrit totu ca is atras personas, po su prus, funt sighendi a pentzai a is fainas chi nci funt de sighiri in custu perìodu: e sa primu faina chi nc'est de sighiri in custu perìodu (e megu a si pintai sa cosa cumenti chi fessit una brulla, mancai nci siat pagu de arriri candu sucedint disastrus diaici mannus acapiaus a su tempus malu, cumenti funt sucedendi, de su restu, in totu Europa e in su restu de su mundu puru, po arremonai feti su chi est sucèdiu in Tibet po crupa de totu cussu ghiaciu chi fiat me is montis e chi s'est scallau totu parrit, cun totu cussu chi custa cosa at cumportau, e si cumprendit, nc'arribbais a solus a fai su contu de s'acua chi nd'est bessida aforas e chi at ghetau a pari, ddi naru diaici, totu su logu) est cussa acapiada a is apicajonis chi nci funt de ponni, in foras de is domus etotu, po cussa tialu de festa de Halloween. E de sa cosa si nd'apu chistionau puru una pariga de cidas fait, ca sighit a mi fai ispantu su de biri medas domus, innoi in Bidd'e Sorris puru, in su Campidanu de mesu, cuncodradas a trassa de cumenti cuncodrant is domus is americanus etotu, ca funt cussus ca, si iat a podi narai diaici, custa festa dda ant inventada; e nosu duncas megaus a ddus sighiri, cumenti eus fatu, de su restu, po una biga manna de atras cosas (partendi de sa cosa chi si papaus e mescamente chi si bufaus, e arribbendi, mescamente, a is cosas chi castiaus a sa televisioni e duncas, eia, arribbendi a is festas chi ndi pesaus); e mi fait arriri ca nc'est una domu in sa bia chi fatzu dònnia, dònnia dònnia dì candu andu a passillai apustis chi acabbu cun su trabballu cosa mia, e chi est totu cuncodrada: e su giogu, ddu tzerriu diaici, benit a essi togu meda: e megu a chistionai de su cuncodrai is domus cun is apicajonis po is festas; e mi parrit mi parrit ca candu femu pipiu deu no nci fiat totu custa moda, da tzerriu diaici, de cuncodrai is domus e de fai festa po s'ùrtima dì de su mesi de ladàmini; fortzis nci fiat giai calincunu chi si bistiàt a maschera (chi est una cosa ca, candu fia pipiu deu, si fadiat feti po su carrasciali, a su mancu innoi in Italia e in Sardìnnia puru, e megu a chistionai de sa festa chi ndi pesaus in su mesi de friàrgiu, ainnantis de is coranta diis de sa caresima), ma de seguru is personas chi si cuncodrant a maschera po Halloween no fiant diaici medas cumenti cussas chi faint festa in dì de oi; ma abarrat su fatu ca, a su mancu a parri miu, dònnia unu (e dònnia una) iat a depi fai su chi si intendit de fai; e duncas, dònnia unu e dònnia una iat a depi tenni sa possibbilidadi de ndi pesai is festas po su chi bollit, ma a mei abarrat s'ispantu etotu, chi mi ddu permiteis.
E sa cosa prus toga at a essi (e cun custa botada serru diaderus sa chistioni, e si ddu torru a arrapiti: custa borta dda serru po diaderus) ca apustis chi si lassaus a is pabas sa festa de su tialu de Halloween (e chi at a durai po duas notis, o tres candu andat beni meda), intzandus eus a incumentzai a cuncodrai is domus po is festas de su Nadali (cumenti mi parrit giustu puru, e nci iat a mancai atru); ma a sa fini nc'est su tanti po narai, fintzas, ca sa cosa chi si bessit mellus a fai in custu perìodu de sa storia de s'omini in custu mundu est cussa de cuncodrai is domus cun frocus e frochitus; su mundu est arroghendusì in milli arrogus (chi no dexi milla arrogus, ca fortzis cratzat mellus puru) e sa cosa chi si benit in conca de fai est cussa de cuncodrai sa domu cun is crocorigas spagnolas, diaici si cumprendeus mellus a pari puru.
E po oi, fortzis est mellus chi andaus a chistionai unu pagheddeddu de is novas de importu prus mannu chi nd'arribbant de is campionaus de is diletantis pesaus de is de sa Federatzioni Italiana de su Giogu de su Càlciu.
E po primu cosa, intzndus, m'acudu a si narai ca custa cida at a essi prena fintzas a cucuru de partidas, fadendi su contu ca su mèrcuis (chi fiat ariseu, fadendi su contu ca custu artìculu ndi bessit aforas su giòbia chi est su bintiduus, e intzandus seu chistionendi, est craru, de su mèrcuis chi nd'est arrutu su bintunu) ndi funt cabadas in campu totus is scuadras de s'Ecellenza chi funt ancora currendi po ndi cassai sa partida finali po su chi pertocat sa Cupa Italia, e duncas, po essi pretzisus, cumenti iat a depi essi unu giornalista candu bollit fai beni su trabballu cosa sua, seus chistionendi de is de s'Alighera, de is de su Bonorva, de is de su Santa Teresa, de is de su Calanzanos, de is de su Tortolì e de is de sa Nuorese, e po serrai sa chistioni, s'amancat de arremonai is de sa Villacidrese (sa scuadra chi su presidenti Marrocu nd'at pesau in Biddacidru, e gei s'at a cumprendi bastanti beni de su nomini, e ddu megu a narai po brullai, ca no podeus mai essi segurus de si cumprendi a pari) e is de s'Igresias.
E duncas, megamu a si narai, ca apustis de totu custa biga de partidas chi si funt giogadas in su megama (in su mericeddu, po ddu narai mellus puru; ca mi praxit fintzas a m'amachiai de is modus chi teneus, e chi nci funt in sa lingua sarda, po chistionai de is oras de sa dì, partendi de su mengianeddu, de su mengianu chitzi, de su mesu mengianu; fintzas a arribbai a s'ora de prandi e intzandus a su megameddu, su megama, su mericeddu, chi s'apu arremonau immubagora de su restu, su merì, e fintzas a candu scurigat, e fintzas a candu no benit a essi scurigau mortu, chi est, torra, unu de cussus modus de narai chi mi praxint fintzas a m'amachiai) de su mèrcuis, intzandus nc'ant a essi partidas, torra, puru custu sabudu chi est arribendindi, e chi at a essi su binticuatru, cun is scuadras de sa Lista A de sa Promotzioni chi nd'ant a cabai in campu po giogai sa de seti giorronadas de partidas; e si cumprendit beni de totu su prexu, e de totu su spàssiu chi nd'ant a tenni is tifosus, ca chi fessit po issus (ndi seu seguru de su chi seu narendu, poita babbu miu est unu de cussus chi abarrant a totu dì e a totu cida a castiai is partidas a sa televisioni, e nci ndi funt medas, de personas diaici, ca mi parrit bastanti craru ca babbu miu no est s'ùnicu, custu esdt pagu ma seguru) iant a abarrai a chistionai de su giogu de sa bòcia (cumenti faint, de su restu) po seti diis a sa cida.
E sa cosa chi benit a essi prus spassiosa (ca parrit giai giai una brulla), est ca deu trabballu, pròpriu, po unu giàssu chi ndi bogat aforas is novas acapiadas a is partidas dònnia dì de s'annu, puru, giai giai, me is diis de festa. E podeis abarrai segurus de su fatu ca is novas ndi bessint aforas dònnia, dònnia giòbia de s'annu, manacai siat sa dì de su Nadali, po fai un esèmpiu, o sa primu dì de s'annu nou (e cust'annu su binticuatru de su mesi de idas, cussa chi ajaja mia tzerriàt "sa noti de cena" nd'at a arrui pròpriu de giòbia, e de giòbia nd'at a arrui puru su trintunu de su mesi de idas, est a narai, s'ùrtima dì de s'annu), e duncas, sciu beni totu sa passioni chi tenit sa genti po su giogu de sa bòcia; e a mei fait prexei puru, de sciri ca nci funt una biga manna de personas chi sighint is partidas de is giogadoris diletantis e si spassiant diaici, ca a narai sa beridadi nci funt maneras meda prus tontas, e meda prus lègias, po nci passai su tempus.
E duncas, su chi mi iat a praxi a fai immoi, po su tempus chi m'abarrat ancora e, mescamente, po su logu chi tengu ancora de preni, est su de arraxonai apitzus a is fueddus chi m'at regalau, una pariga de cidas fait, Antoniu Cocco, chi est s'allenadori de is tattaresus de su Campanedda, una scuadra chi currtit, e custu de s'annu passau, in su campionau de sa Promotzioni; e su chi apa a circai de fai, a su mancu su giogu chi ia a bolli fai est pròpriu custu, est cussu de biri e de cumprendi, impari a bosatrus, chi tra totus is cosas chi Cocco m'at contau, nci potzant essi legas de importu mannu ca potzant balli (su giogu benit a essi pròpriu custu, e m'eis a iscusai chi sigu a ddu tzerriai giogu, ma a narai sa beridadi mi pigu sa cosa, diaderus, cumenti chi fessit unu giogu) no feti po su mundu de sa bòcia, ma puru e mescamente po sa vida chi si depeus scroxai dònnia dì, e sa chistioni ballit po totus, est crarus, poberus e arricus, mascus e feminas, mannus e piticus.
E duncas, eia, is de su Campanedda funt currendi a forti meda, prus a forti, fortzis, de su chi s'abertànt: e custa cosa si iat a depi arregodai ca sa vida est una faina stramba meda, fadendi su contu ca no sciis mai ita podit sucedi, cumenti podint andai is cosas: duas funt is bias chi sa vida cosa nosta podit pigai; sa primu est candu ti andat totu beni, mellus, fintzas, de su chi podiast bisai, e intzandus sa vida benit a essi unu spantu mannu, sa cosa prus druci chi nci potzat essi; ma is cosas iant a podi andai, puru, meda ma meda peus de su chi podiast timi, e intzandus ti nd'acatas, e arribbas a cumprendi, ca custa vida a bortas no est unu giogu, no est una passillada in logu de monti, ma benit a essi una de is fainas prus tostadas e grais e dificilis chi nci funt. E sa pròpriu cosa, ballit, in piticu (chi mi permiteis de manigiai custu fueddu e chi mi permiteis de cuncodrai sa chistioni diaici), po su chi pertocat is scuadras de càlciu; e megamu a si narai ca is de su Campanedda in dì de oi s'agatant cun undixi puntus in buciaca, chi ballint po su de cincu postu in sa lista, impari a is de su Monte Alma (chi funt un'antra de cussas scuadras chi funt fadendi ispantus e chi funt fadendi a biri cosas togas meda); a narai sa beridadi, po cumenti funt andadas is cosas in campu, is de su Campanedda depiant tenni tres in puntus in prus (e duncas, a fai is contus nci poneus pagu meda: catodixi puntus in totu, ca iant a balli po su de tres postus in sa lista), ma ant pèrdiu sa partida chi ant giogau (e bintu, a su mancu in campu, cun su resultau de tres a zeru) contras a is de s'Ovodda, poita in sa scuadra chi nd'est cabada in campu ddoi fiat unu piciocheddu, e seus chistionendi de Cristianu Nonna (ca s'annu passau giogàt in su mundu de sa Juniores, e at giogau in unu torneu chi si tzerriat "Copa Primavera Juniores"), chi in s'ùrtima partida chi Nonna iat fatu, cun una scuadra de piciocheddus, ndi iat bodditu una scualifica, e duncas, a contus fatus, Nonna no ndi podiat cabai in campu po giogai. «Seus prexaus meda – m'at contau Cocco – e potzu narai, po incumentzai, ca no pentzastus de arrannèsci a partiti diaici beni e a curri diaici a forti, fadendi su contu ca, pruschetotu, sa truma de giogadoris de cust'annu benit a essi diversa meda de sa truma de giogadoris chi tenestus s'annu passau; e duncas pentzastus, e deu po primu, chi si serbessit meda ma meda prus tempu po agatai s'echilìbbriu, chi arrannèsceis a cumprendi su chi seu circhendi de si narai; po bona sorti, peròu, sa scuadra cosa mia est stètia pesada cun piciocus chi funt bravus meda, e funt fadendi a biri, a totus, ca no funt feti giogadoris fortis, ma puru personas cumenti si spetat, chi arrannèsceis a mi cumprendi. Seus chistionendi, duncas, de una truma de piciocus, de giogadoris tra is prus togus chi apu allenau in custus ùrtimus annus: e nosu, chistionu po su chi mi pertocat e puru po su chi pertocat is dirigentis, seus spantaus dònnia dònnia dì de prus».
E duncas, eia, custu mi fait pentzai ca no s'estus a depi arrendi candu is cosas no si andant beni (e custa est una letzioni chi pigu po bona deu puru; antzis, seu su primu chi pigat custa letzioni po bona, chi fortzis cratzat mellus puru po cumenti sonat e po su chi seu circhendi de si narai), poita s'incras estus a podi bivi una situatzioni meda ma meda mellus; e chi si frimaus de curri, e de cumbati, e de sighiri is bisus cosa nosta, intzandus est cumenti chi megaus a serrai sa porta in faci a totus is cosas togas, a is bisus drucis e a is regalus chi si ndi iant a podi arribbai sa dì avatu. E custu ballit po chini est annadendi in acua lègias, po cussus chi staint mabi de saludi o po cussus chi, mancai, ant pèrdiu totu; est pròpriu candu is cosas andant mabi ca, intzandus, nd'arribbat sa gràtzia de su Cielu. Ma chi no teneus passièntzia (chi perdeus sa passièntzia, cumenti si iat a podi narai, puru), chi lassaus custu giogu chi est custa vida, intzandus seus lassendi andai puru sa possibbilidadi ca is cosas torrint a s'aderetzai.
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna. IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018 art. 22
