Salta al contenuto principale
foto random novas depositphotos.com

Sa basca sighit a si pigai a bussinadas: custu fini de cida passau sa Sardìnnia fiat unu de is logus prus callentis in totu s'Europa

E duncas, a cantu parrit, de su chi ndi potzu cumprendi a su mancu, seu ancora biu (atacu diaici po is Novas de custa cida), mancai sa basca (basca forti e manna meda) chi est fadendi in custas ùrtimas diis (e immoi nc'apa a arribbai a ndi chistionai mellus, mi parrit bastanti craru, fadendi su contu ca is temperaduras artas meda benint a essi una de is legas de importu prus mannu, una de cussas legas chi pertocat totus, poberus e arricus, giòvunus e bècius); e deu isperu cun totu su coru chi su pròpriu potzat balli po bosatrus puru, ca custus artìculus chi ndi pesu, ddus ligeis, e ddus sigheis, dònnia dònnia cida. 

E duncas, eia, si seus lassaus de pagu a is pabas su de tres fini de cidas de su mesi de treulas, chi benit a essi (e ddu scieus) unu de is prus trumentosus, mescamente po chini depit ancora trabballai (e in sa truma mi nci ghetu deu puru, est craru), ma unu de is prus spassiosus, puru, po totus is piciocheddus e is piciocheddas ca tenint sa possibbilidadi de si sprèviai apustis de noi mesis fatus aintru de is aposentus, de is àulas (po ddu narai mellus puru) de is iscolas. E biaus issu, mi megu a solu a solu, fadendi su contu ca is piciocheddus piticus parrint, diaderus, cussus chi si podint bivi s'istadi cun coru lèbiu, prus de totus is atrus. 

E duncas, a fai is contus apitzus de su tempus chi megat a passai (e mancu mali ca su tempus sighit a curri, a nci passai, est craru) nci poneus pagu meda: cussu chi nd'at a arrui su bintiseti e su bintotu, intzandus, at a essi s'ùrtimu fini de cida po custu mesi puru; e cumenti apa a arribbai a is ùrtimas duas diis de su mesi de treulas (su bintinoi at a essi de lunis, su trinta de martis) intzandus apa a podi incumentzai, puru, a pentzai a totu su chi mi tocat, a totu su chi m'abertat po su mesi de agustu, cun su cuindixi chi at a essi dì de festa (po chini si ddu podit permiti, a su mancu, fadendi su contu ca nc'antessi personas, mascus e feminas, e si cumprendit, chi ant a depi trabballai sa dì puru, mancai me is bar, me is ristorantis, me is albergus, po nd'arremonai feti una pariga, e naraus pariga a sa sarda, est craru), ma po mei su cuindixi, chi est sa dì chi tzerriaus "festa de mesaustu" (cumenti si narat innoi in Campidanu, a su mancu), est, ddi naru diaici, sa dì innoi acabbat sa parti prus bascosa de s'istadi, apustis de giai duus mesis, e mancai, (custa est sa ispera cosa mia, a su mancu) incumentzat a infriscai su logu, ca gràtzias a Deus callenti, e bella basca (cumenti si iat a podi narai), po cust'annu puru giai est fadendindi. 
E duncas, eia, s'acudu a si narai, giai, ca custu est, duncas, s'ùrtimu artìculu chi ndi bessit aforas, e chi ndi pesu po su mesi de treulas; po su chi pertocat su mesi de agustu, invècias, nc'ant a essi cuatru giòbias in totu, e duncas, fadendi su contu (cumenti eis a sciri giai bastanti beni, ma chi no ddu scieis, chi est sa primu borta chi ligeis un artìculu de is novas, si incumintzu a narai ca ndi bessint a pillu dònnia dònnia giòbia de su mesi, po doxi mesis, e duncas, eia, dònnia dònnia giòbia, chentza de ndi sartai nemmancu unu), eis a tenni calincuna cosa de ligi (custa est sa ispera cosa mia, a su mancu; ca poi, apustis, seis libberus de ligi su chi boleis, e mi parrit bastanti craru, e megu a brullai, e si cumprendit), mancai chi depeis abarrai in logu de mari, asuta de su tialu de umbrelloni (chi est su fueddu, diaici mi consillat su fueddariu, a su mancu, chi manigiaus po tzerriai cussa genia de paracu mannu mannu, mannu meda, chi si prantad in s'anei, in logu de mari, po si ndi scabulli, po s'arriparai, po s'acobiai a s'umbra, est a narai, atesu de su sobi), e timeis a no s'arrosci, in su giàssu de su Diàriu Sportivu eis a agatai, cumenti a sèmpiri, una bella passada de novas (friscas friscas, ca speddiant, berus est?), acapiadas a su mondu de su càlciu de is diletantis sardus. 

E duncas, eia, po su mesi de agustu nd'ant a bessiri aforas artìculus su ses, su trexi, su binti, e su bintiseti puru, cun su cuindixi de agustu, chi est sa dì innoi si fait sa festa, tra is atras cosas, po s'assuntzioni, s'artziada in Cielu de Maria, sa mamma de Gesù Cristu. E po mei est una de is diis prus togas de totu s'istadi, ma de custa cosa gei eus a tenni su tempus, e s'ocasioni, po ndi chistionai mellus puru, chi su Cielu, e Deus, ant a bolli custu beni po mei, e po bosatrus puru. Ca s'arriscu, mescamente me in custas ùrtimas diis, e mescamente po su chi pertocat sa Sardìnnia (e sa zona de su Campidanu de mesu) est cussa de si scallai (cumenti si narat, cumenti apu sèmpiri intèndiu narai) de sa basca o, po ddu narai mellus puru, su perìgulu est cussu de si scallai po crupa de sa basca. E basca, eia, giai est fadendindi po cust'annu puru, e chistionat unu (megu a chistionai de mei etotu) ca me is ùrtimus cuatru-cincu annus si nd'est sèmpiri fuiu (ddi naru diaici) de s'isula in su mesi de treulas, e duncas, eia, fia de una bella pariga de annus (de su duamilla e binti, chi no mi megu a sballiai) ca no abarramu innoi in s'isula po su de seti mesis de s'annu, e naraus, puru, ca mi ndi seu prandendi po beni. 

E duncas, eia, apustis de essi fatu su contu, cumenti fatzu dònnia dònnia cida, de su restu, apitzus de su tempus chi megat a passai, de su tempus chi seus arrannèscius a si lassai a is pabas, arribbat su momentu (ddi naru diaici) de fai su contu apitzus de su tempus chi est fadendi. 

E duncas, eia, megamu a si ddu narai (ma gei no eis a abertai a mei po si nd'acatai), est fadendi basca meda, e si iat a podi narai ca custa est una de is istadis prus bascosas de is ùrtimus cincuant'annus (chi est una cosa chi, mancai, naraus e intendeus dònnia dònnia istadi), ma nc'est su tanti po narai (e po timi, in su pròpriu tempus), ca chi sigheus a curri in s'arrastu chi eus pigau (eia, s'arrastu chi eus pigau me in custus ùrtimus coranta – cincuanta – sessant'annus), intzandus is cosas, a su mancu po su chi pertocat is temperaduas, ant a andai sèmpiri peus; est a narai, duncas, ca nc'at a essi sèmpiri prus basca, e nc'est pagu de fai, arribbaus a custu puntu de sa storia. 

E duncas, po ndi pesai sa lega chi pertocat is temperaduras, deu ia a partiri de su chi m'est sucèdiu cenabara passada, chi est stètia, a contus fatus, una de is diis prus callentis de s'annu, no tanti po sa basca chi at fatu aintru de sa dì, ma po sa basca, pruschetotu, chi at fatu a su merì, nareus tra is ses e is seti, ainnantis chi ndi cabessit su sobi. Duncas, candu seus fortunaus (e chistionu, est craru, de su perìodu de s'istadi) cumenti nd'arribbat su merì, intzandus is temperaduras incumentzant a s'abasciai (e gràtzias a su Cielu, chi custa cosa sucedit ancora...), e candu ndi cabat su sobi (o candu incumentzat a ndi cabai su sobi, po ddu narai diaici puru), intzandus su logu incumentzat a s'infriscorai; ca parrit, giai giai (a su mancu, a mei parrit diaici, a mei pigat diaici, chi pròpriu si ddu depu narai) de torrai a respirai. Ma in custas ùrtimas diis, megamu pròpriu a si narai custu, is temperaduras funt abarradas artas meda fintzas a is otu, a is nois de su merì, cun totu cussu chi custu pertocat: in domu mia, po si fai un esèmpiu, ddoi fiant is murus, e is portas, ca fiant buddius cumenti chi fessint acanta de su fogu allutu (chi cumprendeis su chi seu circhendi de si narai, e chi mi permiteis de manigiai custu fueddus), po no chistionai (est custa chi si megu a contai immoi est stètia una de is cosas chi mi nd'ant fatu atzicai de prus, a su mancu po su chi pertocat cust'annu, po su chi pertocat su duamilla e bintises) de is tassas e de is butìllias chi tenia apitzus de sa mesa, ca fiant buddidas cumenti chi calicunu nci essit ghetau su brodu callenti aintru. E no nci credia nemmancu deu, no nci bolia crei, a su mancu: sa cicaredda chi manigiu po mi buffai su caffei parriat callenti cumenti chi nci fessit su cafei aintru, e invècias fiat sbuida (chi cumprendeis su chi seu circhendi de si narai, e isperu chi nesciunu tengiat calincuna cosa de murrungiai po su giogu de fueddus chi mi nc'est bèssiu aforas). E duncas, sa primu cosa chi apu pentzau est stètia: oi mi scallu de sa basca, cumenti narat su dìciu etotu, fadendi su contu ca aforas de s'aposentu, aforas de domu nci fiat una basca manna e unu bentu callenti, ca parriat, cumenti si narat, de su restu, de essi, de s'agatai aintru de unu forru allutu. E is amigus cosa mia mi ddu iant giai contau, de custa cosa chi est sucedendi, mescamente me is ùrtimus annus: ca fait diaici basca ca no infriscat nemmancu a su noti, cun totu su chi custu cumportat po sa saludi de sa genti, fadendi su contu ca candu fait diaici basca, e mi parrit bastanti craru puru, no tenis gana de papai (mancu a cropus de picu, cumenti si iat a podi narai) e no arrannèscis nemmancu a dromiri, e duncas, si cumprendit, no benit a essi sa cosa mellus chi si potzat capitai, chi si potzat sucedi. 

E sa cosa no ballit feti po is cristianus, ma ballit, puru, po is animabis: sa pisitedda cosa mia sighit a mi castiai, candu nd'arribbat su merì mescamente, cumenti po mi narai: ma de innoi tialu nd'arribbat totu custa basca? Ca prus ca una pisistedda mi parrit una patada buddita, fadendi su contu ca abarrat totu sa dì sterria in terra, in longu in longu, chentza sa gana in cropus de si movi nemmancu de unu passu, nemmancu de mesu metru. E deu fatzu su pròpriu, e mancu mali (mi megu a solu a solu) ca in domu tengu una cantina (mancai siat pitichedda) chi apu cuncodrau cun unu letu e una pariga de divanus; e cussu est su logu innoi abarru atanau, dònnia dì, fintzas a is ses, fintzas a candu, duncas, su sobi no incumentzat a si lassai assèbiu. E duncas, eia, est fadendu basca meda (e ddu scieus, ca s'istadi est su perìodu de s'annu innoi fait prus basca, e chi fadessit frius nci iat a essi genti ca iat a murrungiai aguali, e si cumprendit beni, ca chi ponis menti a su chi pentzat sa genti, nci iant a essi sèmpiri unu muntoni de motivus po abarrai totu boboca-boboca, totu murrungia – murrungia), fadendi su contu ca seus giai de una cida ca is temperaduras lompint fintzas a corantacuatru – corantacincu gradus, e pagus no funt de seguru. E cumenti fiat narendumì su muradori ca in custas diis est fadendi is trabballus in domu (e su Cielu potzat agiudai totus is personas chi depint trabballai asuta de su sobi, a incumentzai, pròpriu, de is muradoris chi apu arremonau immoi immoi, e fintzas a arribbai, mancai, a is massajus chi trabballant, a totu dì, po totu s'annu, in logu de sartu, ca cun custas temperaduras, e si cumprendit, no ant a essi spassiendusì diaici meda), mancai su de nci lompi, e megu a chistionai de is temperaduras, fintzas a corantacincu gradus, mancai sucediat puru me is annus passaus, ma sa nova (e no benit a essi una nova diaici toga, diaici druci, cumenti si iat a podi narai) est ca immoi fait custu giogu (megu a chistionai de sa basca manna, mi parrit bastanti craru) po cidas e cidas de sighiu, chentza ca su logu si infrischit nemmancu de mesu gradus, e nemmancu po mesu segundu, cun totu su chi custu cumportat, ddu naru torra, po sa saludi de sa genti; ca totu custa basca de seguru beni no si fait, mescamente chi depis trabballai. 

E duncas, eia, cun un amigu miu festus chistionendi de totus is diis de mesuagustu chi, me is annus passaus, at fatu mancai totu proi-proi, e sa ispera prus bona chi tengu in conca est acapiada a su fatu ca ndi potzat torrai su friscu, mancai acoitu, isperendi ca in s'interis, custa basca manna chi est fadendi no s'acabbit de si sicai (e megu a ddu narai po brullai, ma nemmancu prus de tanti, chi pròpriu si ddu depu narai). E duncas, chi boleis, chi seis de acòrdiu cun mei, podeus andai, puru, a castiai cumenti funt andadas is cosas in su fini de cida chi seus arrannèscius a si lassai a is pabas, e gràtzias a su Cielu, m'acudu a ddu narai, e megu a chistionai, mi parrit bastanti craru, de su chi pertocat is temperaduras. E duncas, pròpriu ariseu (depeis fai su contu ca seu atachendi a scriri cust'artìculu su martis, chi nd'est arrutu su bintunu; e duncas, candu si chistionau de ariseu, megu a chistionai de sa dì de su lunis. E custu si ddu naru po essi prus pretzisu puru, cumenti iat a depi essi pretzisu unu giornalista candu bollit fai beni su trabballu cosa sua), un'amiga mia stimmada m'at intregau una lista, dda tzerriu diaici, de una biga de logus, e mescamente, duncas, de biddas, innoi in Sardìnnia, innoi is temperaduras nci funt spundias a prus de coranta gradus, e no funt pagus, e gei si cumpendit, gei benit a essi una cosa bastanti crara deu creu. 

E custu, eia, est sucèdiu in s'ùrtimu fini de cida ca, cumenti fia narendusì ainnantis, seus arrannèscius a si lassai a is pabas: ca una de is cosas de importu prus mannu benit a essi, sèmpiri, su chi tui megas a fai, o depis fai (ballit aguali) in s'interis ca nci funt coranta – coranta cincu gradus. Chi totu su chi depis fai est de ti nd'abarrai sètziu in sa cadiredda de mari (e apu scerau custu fueddu po sighiri su consillu chi m'at donau pròpriu immoi su fueddariu), mancai cun una bella birra frisca me is manus, intzandus su dannu benit a essi pagu meda; ma chi tui, po maba sorti, depis trabballai (o ti ndi depis abarrai serrau in domu tua) intzandus ndi iant a podi arribbai puru is problemas, e is dannus, e is trumentus (mescamente chi su trabballu chi ndi depis pesai benit a essi trumentosu meda). E in s'interis chi scriu custas rigas (seu arribbau a s'una e mesu, chi mi permiteis de manigiai custus fueddus), megu a castiai is duus muradoris ca, sciadaus, megant a fai unu trabballu in domu, e no depit essi pròpriu unu giogu se de depi trabballai cun custas temperaduras, e isperu po issus ca tra prus pagu de mes'ora potzant furriai in domu cosa insoru po si pasiai, e po si ndi fuiri de su sobi. 

E in s'interis chi seu scriendusì custas rigas, s'est fata intendi puru un'amiga stimada cosa mia, chi bivit e trabballat in Spagna de una bella pariga de annus, e immoi est trabballendi in unu cantieri (su trabballu cosa sua pertocat is recascius, est a narai ca torrat a fai novas is cosas bècias, chi megais a mi cumprendi, chi arrannèsceis a cumprendi su chi seu circhendi de si contai, diaici fadeus unu pagheddeddu de grammatica puru), e m'at apena fatu sciri ca puru de issa, immoi, est arribendi una bella basca, mancai no mi potzat narai cantu gradus ddoi funt (fadendi su contu ca no tenit su tialu de su termometru avatu), e issa trabballat in una citadi ca si tzerriat, pròpriu, Ciudad Real. E tra pagu andu a si fai cumprendi, puru, poita si seu chistionendi de sa Spagna. 

Ma torraus a nosu, e torraus, duncas, a is temperaduras chi at fatu in Sardìnnia in s'ùrtimu fini de cida. E duncas, eia, su logu prus bascosu de totu s'isula est stètiu Santa Luxia de Cabuderra, cun is temperaduras chi funt arribbadas fintzas a corantaseti gradus e mesu, ca parrit una brulla, ma nc'est pagu de brullai e, chi nci pentzaus beni, nc'est pagu de arriri. In Murera, invècias, su termometru est arribbau fintzas a corantaseti gradus e tres, e sa diferentzia tra is duas biddas benit a essi pagu meda, e si cumprendit. In Santu Idu, e custu ddu cumprendeus sighendi a castiai sa lista chi m'at intregau s'amiga mia, at fatu calincuna cosa cumenti a corantases gradus e ses; a Tertenia, su tialu de termometru est arribbau, feti, a corantases gradus, e corantases gradus ddoi fiant puru in Osini; si iat a podi narai, puru, ca s'isula fiat buddendi a trassa de s'acua candu buddit, in su fogu, ainnantis de nci fuiai sa pasta. 
A Orani is temperaduras funt artziadas fintzas a corantacincu gradus e otu; a Cabuderra sa temperadura fiat giai giai sa pròpria, cun su termometru chi est arribbau a corantacincu gradus e ses; ad Assemini, invècias, chi est giai giai acanta de domu etotu (e megu a chistionai de Bidd'e Sorris, chi est su logu innoi seu stètiu nàsciu e pàsciu), sa temperadura est lòmpia, est a narai ca est artziada fintzas a corantacincu gradus e mesu, e sa pròpriu cosa ballit po Silìcua, Deximumannu e Biddaramosa. In Nuraminis (a otu chilometrus de Bidd'e Sorris, concas a est) at fatu calincuna cosa cumenti a corantacincu gradus, cumenti in Durgali e a Uliana, fintzas a nd'arribbai a Casteddu (cun corantacuatru gradus e noi), Seddori e Ballao, e fintzas a nc'arribbai a Bidd'e Sorris, cun corantacuatru gradus e seti, chi pagus no funt de seguru. Sa cosa chi fait a timi de prus funt is temperaduras chi at fatu in logus ca iant a depi essi prus friscus: corantatres gradus e ses in Otieri e corantaduus gradus e cuatru in Biddacidru. Parrint is numerus, is puntus ca is assòtzius ndi pesant, po su chi pertocat sa lista, a sa fini de unu campionau, e invècias seus chistionendi de is dannus, ddus tzerriu diaici, chi at fatu su tempus, e mescamente sa basca. E si ddu naru po brullai, ma estus a podi incumentzai a pentzai a totus is annus innoi is temperaduras arribbànt, feti, a trintacincu gradus, cumenti chi fessint perìodus friscus, chi cumprendeis su chi seu circhendi de si narai. E parrit una brulla, si ddu torru a arrapiti, ma de brullai nc'est pagu, pagu meda. Fadendi su contu ca seus lompendi a cincuanta gradus, ca parrit una cosa aforas de conca feti a nci pentzai, e chi pròpriu si depu narai sa beridadi, mi benit totu de mi domandai (e de si domandai, fadendi su contu ca bosatrus, a sa fini, seis cussus ca cust'artìculu ddu ligeis): cumenti s'at a pigai, e chistionu mescamente po su cropus, po sa saludi, su de bivi in unu logu innoi ddoi funt cincuanta gradus? Cumenti at a pigai a is animabis? Cumenti ant a fai is bècius e is pipius? 

Est craru, duncas, ca is temperaduras (pròpriu cumenti narant, e giai de unu bellu pagheddu de tempus, is grandus dotoris chi megant a sighiri sa chistioni acapiada a su clima) ant a sighiri a nd'artziai in su benidori, e is periodus, ddus tzerriu diaici, innoi at a fai sa basca lègia (cumenti dda apu sèmpiri intendia tzerriai, innoi in Bidd'e Sorris, a su mancu) ant a essi sèmpiri prus longus, e duncas, custa cosa iat a podi durai, iat a podi andai ainnantis po cidas e cidas de sighiu (e no feti po una o duas diis); e no sciu no sciu, diaderus, cumenti dda eus a acabbai. 


E duncas, atacu a scriri custas rigas candu seu arribbau, puru, a su mercuis, chi nd'arruit, est craru, su bintiduus de su mesi de treulas; e de su chi potzu intendi (a su mancu, de su chi potzu intendi in bidda mia, de sa genti chi atobiu mescamente candu mi fatzu sa passillada candu acabbu de trumentai cun su trabballu chi mi tocat a atendi), sa genti no megat a abertai atru ca nd'arribbit su giòbia (chi est sa dì, tra is atras cosas, innoi ndi bessint aforas is novas de su Diàriu Sportivu, cumenti eis a sciri beni), poita, de su chi ndi podeus cumprendi, de su chi si megant a narai is grandus dotoris chi sighint sa chistioni (e duncas, eia, is gradus dotoris chi sighint is previsionis de su tempus, cumenti ddas estus podi tzerriai, furendindi sa trassa de s'italianu etotu) immoi in custas diis, in custas oras chi ant a benni (chi su Cielu at a bolli custu beni) intzandus ndi iant a depi incumentzai a cabai is temperaduras: in sa dì de su giòbia, po si fai un esèmpiu, eus a tenni calincuna cosa cumenti a trintotu gradus, po su chi pertocat sa massima, e bintitres gradus po su chi pertocat sa minima; in sa giorronada de cenabara, invècias, sa temperadura po su chi pertocat sa massima nd'iat a depi cabai (si naru "ndi iant a depi cabai" poita seu castiendi is previsionis, e custu bollit narai, duncas, ca s'ùrtimu fueddu at a tocai a su Cielu cumenti a sèmpiri) a trintaseti gradus, cun sa minima chi at a essi de bintiduus gradus, e de sabudu, 'tendei 'tendei (e benimindi prexu, cumenti naràt sa bon'anima de mamma mia, e cumenti apu sèmpiri intèndiu narai de sa genti chi bivit innoi in Bidd'e Sorris etotu), nc'ant a essi feti (e naru feti unu pagheddeddu po brullai) trintacuatru gradus po su chi pertocat sa temperadura massima, e binticuatru gradus po su chi pertocat sa minima prus arta (chi mi permiteis de fai custu giogu de fueddus). E duncas, eia, est de una pariga de annus, chi pròpriu si depu narai sa beridadi, ca po brullai naru a is amigus cosa mia ca in su benidori (est a narai, in totus is annus chi nd'ant a arribbai, e sèmpiri chi Deus at a bolli) nci iat a podi essi diaici basca, ca eus a podi pentzai a is annus passaus, cun trintacincu gradus de temperadura po su chi pertocat sa massima, cumenti chi fessint annus friscus; mancai una pariga de annus fait, tocat e fait a narai custu puru, candu arribastus a tenni trintacuatru-trintacincu gradus, no fadestus atru ca murrungiai po sa basca (no fait a nc'abarrai de sa basca, est una de is cosas chi apu intendiu narai de prus in custus ùrtimus annus); e immoi ca is temperaduras funt arribbendi a corantotu gradus, intzandus, si nd'acataus, mellus, de cumenti funt andendi is cosas. E no nc'est nudda de arriri, chi pròpriu si depu narai cumenti dda pentzu. E circu de dda serrai, cun custa lega acapiada a is temperaduras (mancai siat una de is legas de importu prus mannu, a su mancu custa cida), fadendi su contu, comentecasiat, ca scriu po unu giassu chi sighit is fainas de is assòtzius diletantis de bòcia chi nci funt in Sardìnnia, e duncas, eia, m'at a tocai a chistionai pagu pagu de bòcias puru, e mescamente de is rosas chi is diretoris sportivus funt cuncodrendi, pròpriu in custas oras, pròpriu in custas diis. Ma serru sa chistioni acapiada a is temperaduras cun custu contixeddu, chi creu de podi narai chi at a essi s'ùrtimu (a su mancu po s'artìculu de custa cida): duncas, sa temperadura prus arta de totus is tempus (megu a chistionai de su ca is ingresus tzerriant "record", e seu seguru chi no est custa sa primu borta chi ligeis e manigiais custu fueddu), po su chi pertocat s'Italia, a su mancu, spetat in dì de oi puru (est a narai ca est ancora a su primu postu) a Floridia, chi est unu logu chi fait calincuna cosa cumenti a bintimila animas (bintimila cristianus, si iat a podi narai diaici puru) e chi abarrat in sa zona, in sa provincia de Siracusa, e duncas in Sicilia; e duncas, seu bènniu a sciri (fadendi una circa in su tialu de s'internet) ca in su duamilla e bintunu, s'undixi de su mesi de agustu (po essi prus pretzisu) is termometrus, e duncas, eia, si cumprendit beni, is temperaduras, funt lòmpias fintzas a corantotu gradus e otu (est a narai, ca ammancant feti unu gradu e duus po nci lompi a cincuanta gradus, chi est una cosa, e megu a chistionai de su de arribbai a tenni cincuanta gradus de temperaduras, chi no est mai sucèdia, a su mancu po su chi pertocat s'Europa); e po immoi, de su chi narant is de s'Organizatzioni Mondiali de sa Meteorologia, est stètia sa temperadura prus arta chi eus tentu innoi in Europa. E duncas, is corantotu gradus e otu chi ndi funt cabaus in pitzus a is cabuderredus chi bivint in Santa Luxia (ddu naru diaici, gioghendi unu pagheddeddu a fai su poeta, prus ca su giornalista) benint a essi una cosa aforas de conca, ddi naru diaici, po medas logus in Europa (est a narai, ca Santa Luxia de Cabuderra est stètiu unu de is logus prus bascosus chi nci funt in Europa, a su mancu po sa dì chi seus pighendi in consideru). 

E serru sa chistioni (e fiat ora puru, s'at a megai calincunu de bosatrus) narendusì ca, a su mancu fintzas a oi, a su mancu de su chi ndi scieus, po su chi pertocat s'Europa feti atrus cuatru Stadus funt arribbaus a tenni unu logu innoi at fatu prus de corantaseti gradus de temperadura, e seus chistionendi, duncas, de s'Italia (benit a essi bastanti craru, fadendi su contu de totu su chi apu scritu fintzas a immoi, in custu artìculu etotu), de sa Spagna, de sa Grecia e de su Portogallo. 

E deu, arribbau a custu puntu de sa storia, no potzu fai atru ca pregai su Cielu (de parti de bosatrus e de bosatras puru) isperendi ca custa basca lègia potzat spaciai, a su mancu unu pagheddeddu, mancai feti po su tanti chi serbit po si pasiai una pariga de diis, po torrai a pigai su suidu, cumenti si iat a podi narai; poita desinò, s'arriscu prus mannu est pròpriu cussu de si scallai, e parrit una brulla (mi iat a praxi meda, ma meda, chi su chi s'apu narau fessit totu una brulla. Ma cumenti m'arrapitu fatu fatu, e deu creu ca apa a sighiri in cust'arrastu etotu po unu bellu tanti de annus, po una bella pariga de annus, in su benidori puru: nc'est pagu de brullai, e pagu de arriri puru, mi parrit de cumprendi e mi parrit de podi narai). Isperu feti, e cun custu serru sa lega po diaderus, ca Deus potzat tenni piedadi de nosu. 

E duncas, arribbaus chi seus a custu puntu de s'artìculu, deu creu ca sa cosa mellus chi si podit fai est cussa de si nci fuiai, a fundu 'e susu, me is chistionis chi pertocant su mundu de sa bòcia de is diletantis sardus. E duncas, atacu diaici: s'apu giai narau, una bella biga de bortas (chi sa conca no est pighendumì in giru, ma mi parrit de podi narai ca no mi megu a sballiai), ca is istorias chi pertocant is assòtzius funt giai giai agualis a is istorias chi pertocant sa vida cosa nosta, sa vida de is cristianus, duncas, in custa terra, in custu mundu. E megu a narai ca, a trassa de su chi sucedit a is ominis, e a is femineddas etotu, is assòtzius de bòcia puru nascint e morint, est a narai, ca un assòtziu de bòcia ndi iat a podi sparessi, diaici cumenti nd'est arribbau. E is istorias chi pertocant is allenadoris e is assòtzius de bòcia funt giai giai agualis a is istorias de amori (ddi naru diaici), de passioni, chi nascint tra is personas etotu: oi ses impari a sa cumpangia o a su cumpangiu cosa tua; andas, mancai, de amori e de acòrdiu (cumenti si narat in italianu etotu), ma cras mancai ses giai scuncodrendi s'acapiu (cumenti si iat a podi narai, cumenti m'est bèniu de narai), e ti lassas, puru (chi est sa cosa peus) a fueddu malus, in maba manera. 
E duncas, eia, megamu a si narai ca is assòtzius funt cumenti is cristianus etotu: nascint e morint. E duncas, est de custas ùrtimas oras sa nova chi pertocat is de su Uddusò (si nd'apu giai chistionau de sa storia cosa insoru, chi no mi megu a mi sballiai, in unu de is artìculus chi ndi funt bèssius a pillu me is cidas passadas. E no megu a mi sballiai), chi ant agatau (e mancu mali, m'acudu a narai deu) calincunu chi at decìdiu de pigai is crais de s'assòtziu me is manus (cun totu su chi custu cumportat); e duncas, eia, sa istoria de is de su Uddusò, duncas, at a podi andai ainnantis: sa nova de importu prus mannu est chi s'assòtziu, chi est stètiu pesau in su milli e noicentus sessantatres, tenit unu presidenti nou: seus chistionendi, intzandus, de Linu Collu, chi immoi est su numeru unu de s'assòtziu cosa sua, cun sa scuadra chi at a partiri torra a curri in su campionau de sa Promotzioni, apustis de nd'essi cassau, de nd'essi ingotu sa cabada de categoria (in sa stagioni de su duamilla e binticincu – duamilla e bintises, duncas, is de su Uddusò curriant in su campionau de s'Ecellenza, cumenti mi parrit bastanti craru), e ant a sighiri a andai ainnantis puru is trabballus de su chi tzerriaus Setori Giovanili (po ndi furai sa trassa de s'italianu etotu), o mancai chi si sonat mellus puru, seus costumaus a manigiai su fueddu "pipiniera" (ca, de candu ddu apu scrobertu, est bèniu a essi unu de is fueddus prus togus chi connòsciu in dì de oi). 
«E duncas, cumenti eus tentu giai s'ocasioni de si fai sciri, cun is rigas chi nd'eus fatu bessiri aforas in custas ùrtimas cidas – si ligit in s'ùrtimu comunicau pesau de is de su Uddusò etotu - in custus ùrtimus mesis s'assòtziu cosa nosta s'est agatau a bivi unu de is perìodus prus lègius de totu sa istoria de sa scuadra, chi giogat, gei ddu scieis, po portai sèmpiri prus in artu su nomini de sa bidda (e duncas, eia, de Uddusò ndr), cumenti est sucèdiu, de su restu, in totus custus ùrtimus sessantatres annus, fadendi su contu ca eia, s'assòtziu esistit pròpriu de cussa data. Cun su trabballu cosa nosta, cun su trabballu de is allenadoris chi funt bènius a si donai una manu de agiudu, e sa pròpriu cosa ballit, est craru, po totus is giogadoris chi ant scerau de giogai impari a nosu, cun sa camisedda cosa nosta in pitzus, seus portendi sèmpiri in artu su nomini, e s'arrispetu, de sa bidda cosa nosta; mancai peròu in custas ùrtimas diis si seus agataus a bivi unu de is momentus prus lègius, e prus scurus, de candu s'assòtziu est stètiu pesau, chi mi cumprendeis po su chi seu circhendi de si narai. Custa situatzioni lègia meda s'at donau unu muntoni de pentzamentus lègius, e si cumprendit beni, e chistionaus pruschetotu, mescamente e duncas, po incumentzai, de is pentzamentus lègius chi nd'ant tentu is tifosus cosa nosta e totus is personas chi tenint unu stìddiu, mancai, de passioni po sa scuadra. Ma est pròpriu candu no arrannèscestus giai giai a biri prus sa luxi, chi nd'est bèssida aforas sa solutzioni: sa timoria de podi perdi totu su chi nd'eus pesau in custus cincuant'annus, e mescamente in custus ùrtimus annus, est benida a essi sa fortza, su coragiu prus mannu. Custa solutzioni nd'est arribbada gràtzias, duncas, a totus cussus giogadoris ca me is annus passaus, ainanntis de nc'apicai is botineddus a sa puncia, ant bòlliu giogai cun sa camisedda de su Uddusò in pitzus (mancai po una pariga de oras feti); ma custa solutzioni nd'arribbat puru – sigheus a ligi in su comunicau ufitziali chi nd'ant fatu bessiri is de su Uddusò – gràtzias a su trabballu, ddi naraus diaici, chi ant fatu totus is tifosus, chi no s'ant mai fatu ammancai totu su de bonu chi si podint donai; ma una de is cosas de importu prus mannu po tenni in vida, ddi naru diaici, s'assòtziu de càlciu in Buddusò, nd'est arribbau s'agiudu de una pariga de personas (ant a essi calincuna cosa cumenti a duas, o a tres, immoi no sciu beni) chi, mancai s'agatint, in dì de oi, atesu meda de sa bidda, e duncas de is giogadoris e de sa scuadra, ant scerau de si donai calincunu arriabi puru. Pròpriu po su chi si seus narendu, seus prexaus cumenti a sa dì de Pasca, mancai feti po tenni sa possibbilidadi, s'ocasioni de si fai sciri ca, eia, a partiri de su cuindixi de su mesi de treulas, su Uddusò tenit unu presidenti nou, Linu Collu, chi s'est portau avatu cun issu, cumenti si iat a podi narai, una truma de personas chi ddu ant a agiudai cun su trabballu cosa sua. S'assòtziu (e duncas totus is personas chi ddoi funt e chi ddoi trabballant), pròpriu in custas oras, est arraxonendi po agatai sa manera mellus po ndi pesai s'arrastu de sighiri in su benidori, a partiri, pròpriu, de sa stagioni de su duamilla e bintises – duamilla e bintiseti, ca at a partiri a sa metadi de su mesi de Cabudanni etotu. Po su chi podeus narai in dì de oi, seus prexaus meda de fai sciri a totus is tifosus cosa nosta ca eus a fai s'iscritzioni a su campionau de sa Promotzioni po s'annu chi benit, e in prus ant a sighiri a andai ainnantis totus is fainas chi ndi pesaus po is piciocheddus prus giòvunus, est a narai po is piciocheddus prus piticus de edadi chi faint parti de s'assòtziu cosa nosta: su chi boleus fai, est pròpriu su de donai a is piciocheddus totu s'atentzioni chi podeus, e chi si minescint, ma po sighiri a fai custu trabballu, immoi teneus su bisòngiu de s'agiudu de totus; e mancai siat piticheddu, s'agiudu chi nd'at a arriibbai at a essi de importu mannu po nosu».




Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna. IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018 art. 22
 

In questo articolo
Campionato:
Argomenti:
Stagione:
2025/2026
Tags:
Novas